Chụp ảnh ở Thượng Hải thì nên đến những đâu?

Trả lời bằng một danh sách địa danh là cách dễ nhất và cũng vô ích nhất: những bức ảnh nổi tiếng chính là những bức ai cũng chụp.

Chọn bức ảnh trước, rồi mới chọn nơi chụp

Thứ có thể chụp được chia thành khoảng tám kiểu, điều kiện mỗi kiểu một khác.

Đường chân trời nhìn qua sông phụ thuộc vào tầm nhìn và ánh đèn, đông người nhất. Mặt đứng của các tòa nhà lịch sử ven sông phụ thuộc vào góc mặt trời và chỗ đứng: đứng trên đường dạo nâng cao thì chỉ thấy phần trên, phải lùi ra bên kia đường mà ngẩng lên. Ngõ ở khu phố cổ hẹp, tối, đầy dấu vết sinh hoạt, phụ thuộc vào việc có chịu bước vào hay không. Những dãy phố cũ có hàng ngô đồng và nhà cửa xây từ thập niên 1920 và 1930 phụ thuộc vào mùa và góc ánh sáng, phần lớn chỉ thấy được phía ngoài bức tường. Khu nhà máy cũ cải tạo thành khu sáng tạo có quy mô lớn, ít vật che khuất, phụ thuộc vào bố cục. Vườn cổ điển phụ thuộc vào mùa và tình hình mở cửa, đông người là không còn ăn ảnh. Đường phố khu dân cư bình thường có chợ, hàng sửa giày và quần áo phơi ngoài cửa sổ, là chỗ dễ bị bỏ qua nhất. Ánh đèn sau khi trời tối phụ thuộc vào việc khoảng thời gian sau khi tối trời có ổn định hay không.

Bức ảnh được chụp nhiều nhất thường ít giá trị nhất

Xét theo số lượng ảnh, đường chân trời ven sông là bức được chụp nhiều nhất và chứa ít thông tin nhất trong cả thành phố. Nó đẹp thật, nhưng phần lớn đều là cùng một vị trí, cùng một hướng.

Những bức ảnh đứng vững thường đến từ một con phố, một con ngõ hay một chi tiết kiến trúc: một bức tường đã bạc màu, một cầu thang, bóng một cái cây đổ lên tường. Loại ảnh này không phải chung điểm chụp với hàng trăm người, cái giá phải trả là phải đi vào bên trong.

Ánh sáng và thời tiết quyết định kết quả sớm hơn cả địa điểm

Thứ hữu ích là hai khoảng có góc mặt trời thấp nhất: khoảng sau khi mặt trời mọc, và khoảng trước khi mặt trời lặn. Ánh sáng góc thấp có hướng, mặt tường, bóng cây và người đều có lớp lang; còn khoảng ở giữa thì ánh trắng chiếu từ trên đầu xuống, mọi thứ đều phẳng. Thời điểm cụ thể thay đổi rất nhiều theo mùa, hãy tra giờ của đúng ngày hôm đó trước khi khởi hành, đừng sắp xếp theo trí nhớ.

Màn khói bụi mờ phá hỏng toàn cảnh mà cũng không cứu được chủ đề nào khác. Mưa thì ngược lại: ít người hơn, màu tường đậm hơn, mặt đường phản chiếu làm các biển hiệu như được trải rộng ra, ảnh đường phố trở nên tốt hơn, đường chân trời tệ hơn.

Còn hai điều phải chấp nhận: nhìn từ Phố Tây, đường chân trời lúc mặt trời lặn là ngược sáng, các tòa tháp chỉ còn lại đường viền, màu sắc phải đợi đến khi đèn lên mới trở lại; trong ngõ rất tối, điện thoại dễ bị nhòe. Ngoài ra thì một chiếc điện thoại là đủ.

Đám đông, quy tắc, và ai phù hợp

Ở những vị trí rõ ràng nhất, lượng người không phải chỉ hơi đông hơn: trong khung hình đầy những gáy đầu và những cánh tay giơ lên, chỗ đẹp thì phải xếp hàng. Sáng sớm là cách giải duy nhất đáng tin, cái giá là ánh sáng phẳng; đi bộ vài trăm mét dọc bờ sông hiệu quả hơn là đứng chờ tại chỗ.

Chụp người phải có chừng mực, ra hiệu trước, nếu họ không muốn thì hạ máy ảnh xuống, khu dân cư, chợ và công viên nơi người ta tập thể dục buổi sáng đều không phải phông nền. Chụp kiến trúc có giới hạn: các tòa nhà chính thức và một số khu vực an ninh không được phép chụp, thấy biển báo hoặc có người ngăn lại thì dừng. Máy bay không người lái bị hạn chế ở phần lớn khu vực trong thành phố, phải hỏi trước cơ quan quản lý.

Cách phân loại này phù hợp với người sẵn sàng đi bộ, sẵn sàng dậy sớm, có hứng thú với đường phố; không phù hợp với người chỉ có nửa ngày và một danh sách địa danh. Ba nơi bị đánh giá cao quá mức: đoạn bờ kè nổi tiếng nhất, nơi ai cũng giơ điện thoại ở cùng một chỗ; phố đi bộ đông nhất, các cửa hàng toàn là chuỗi giống nhau; khu thương mại trước cổng vườn, nơi xếp hàng chiếm phần lớn thời gian. Giải pháp thay thế không phải là một địa điểm ít người biết hơn, mà là đổi kiểu chủ đề: đi tiếp một đoạn dọc bờ sông, hoặc rẽ vào một con đường nhỏ dưới tán ngô đồng, một khu nhà máy cũ.

Bức ảnh Thượng Hải đẹp nhất thường là bức bạn tự chụp mà người khác không có.