Chọn ga tàu nào ở Thượng Hải, và vào ga như thế nào

Ở Thượng Hải, sau khi mua vé tàu, điều đầu tiên cần xác nhận không phải là giờ khởi hành mà là tên ga. Thượng Hải có vài ga tàu chính, mỗi ga xuất phát theo những hướng khác nhau; đi ga nào do điểm đến và chuyến tàu của bạn quyết định, không liên quan đến việc bạn ở đâu hay muốn đi chơi đâu trước. Thực tế chỉ có hai bước: tìm tên ga trên vé hoặc trong ứng dụng đặt vé, rồi sắp xếp thời gian trong ngày quanh ga đó.

Ga do chuyến tàu quyết định, không do hành khách quyết định

Ga là một phần của chuyến tàu, không phải một phần của hành trình. Tàu đi các hướng khác nhau xuất phát từ các ga khác nhau, cùng một hướng cũng có thể có nhiều ga xuất phát, nên hành khách không có quyền chọn ga, chỉ có việc phải tra ga.

Tên ga in ngay trên những thứ bạn đang cầm: vé tàu, trang đơn hàng trong ứng dụng đặt vé, màn hình lớn và loa phát thanh ở ga đều ghi rõ. Hãy đối chiếu một lần vào hôm trước và một lần vào chính ngày đi. Tên vài ga ở Thượng Hải rất gần nhau, tiếng Trung chỉ lệch một hai chữ, còn tiếng Anh thì đều bắt đầu bằng Shanghai. Vì vậy thứ tự đúng là chọn chuyến trước, rồi xác định ga, cuối cùng mới quyết định ở đâu và đi đến đó bằng cách nào.

Phân công đại khái của từng ga, và cách đến đó

Ga ở phía tây thành phố, dùng chung một đầu mối với sân bay. Ga tàu Hồng Kiều là nơi tập trung nhất các chuyến tàu cao tốc đi về phía tây và phía bắc; sân bay Hồng Kiều nằm ngay trong cùng đầu mối đó, sân bay và ga tàu ở một chỗ, nên vào nội thành hay chuyển tiếp đều không phải băng qua thành phố.

Ga ở phía bắc trung tâm, ra khỏi cửa là đã trong nội thành. Cơ cấu chuyến của ga Thượng Hải phức tạp nhất: có rất nhiều tàu cao tốc và tàu liên tỉnh đi về phía bắc, phía đông, cũng có không ít chuyến đi về phía nam, và vị trí thì nằm ngay trong nội thành.

Ga ở phía nam nội thành. Ga Thượng Hải Nam chủ yếu phục vụ các chuyến tàu đi về phía nam, vị trí cũng nằm trong nội thành.

Vài ga nhỏ hơn. Trong nội thành và vùng ven còn vài ga nhỏ hơn, chủ yếu phục vụ các chuyến theo khu vực và hướng đi làm, phần lớn khách du lịch không dùng đến.

Trên đây là ấn tượng đại khái theo hướng đi, không phải bảng giờ tàu: những chuyến khác nhau trong cùng một hướng có thể xuất phát từ các ga khác nhau. Còn với đúng chuyến bạn sẽ đi, hãy lấy tên ga ghi trên vé và trong ứng dụng đặt vé làm chuẩn.

Cách đến cũng nghĩ theo hướng: đi Hồng Kiều thì về phía tây thành phố, đi ga Thượng Hải thì vào phía bắc trung tâm, đi ga Thượng Hải Nam thì về phía nam thành phố. Các ga đều có tàu điện ngầm đến, nhưng đi tuyến nào và đổi tuyến ở đâu thì hãy tra bằng ứng dụng bản đồ một lần trước khi xuất phát. Chuyến tàu điện ngầm cuối ngừng sớm hơn nhiều người tưởng, nên nếu đến ga lúc đêm muộn, hãy chuyển sang taxi hoặc xe công nghệ, đi theo biển chỉ dẫn trong ga đến điểm đón chính thức, và đừng lên xe của những người chủ động hỏi bạn đi đâu trong sảnh.

Sau khi vào ga: từ cửa lớn đến cổng soát vé

Đây là đoạn mà khách nước ngoài dễ mất thời gian nhất: thủ tục ít hơn ở sân bay, nhưng quy mô nhà ga thì không nhỏ hơn sân bay.

Quy mô. Nhà ga của các ga chính rất lớn, đi từ cửa vào đến cổng soát vé có thể là một quãng không ngắn. Lần đầu đến, hãy coi việc tìm cổng soát vé là một khâu riêng.

Lên để đi, xuống để đến. Phần lớn ga có cấu trúc này: vào ga ở tầng mặt đất, qua kiểm tra an ninh để vào sảnh chờ, sảnh chờ và cổng soát vé nằm ở tầng trên; bắt đầu soát vé thì đi xuống sân ga, lúc đến thì ngược lại. Ga thường có một hướng vào chính rõ ràng, ví dụ quảng trường phía nam hoặc quảng trường phía bắc, hãy đi theo chỉ dẫn dành cho khách đi tàu, biển chỉ dẫn đều song ngữ Trung-Anh.

Kiểm tra an ninh diễn ra trước sảnh chờ. Mọi hành lý đều qua máy soi, người qua cửa kiểm tra, một số túi sẽ bị yêu cầu mở ra xem; bước này không thể bỏ qua và cũng không thể làm gấp hơn.

Xác minh danh tính. Khi vào sảnh chờ thường phải trình vé và giấy tờ; vé gắn với hộ chiếu, giấy tờ không khớp thì không qua được.

Sảnh chờ. Rộng, nhiều chỗ ngồi, có quán ăn và cửa hàng, có màn hình lớn hiển thị trạng thái từng cổng soát vé. Vào rồi thì tìm cổng soát vé của mình trước rồi hãy ngồi, vì sảnh lớn đến mức ngồi xuống rồi mới tìm là không xong.

Cổng soát vé là lần xác minh thứ hai. Việc soát vé bắt đầu một lúc trước giờ khởi hành và hộ chiếu được đọc lại một lần; việc soát vé dừng vài phút trước giờ khởi hành, cổng đóng lại là không cho qua nữa. Vào sảnh một lần, soát vé một lần: hai lần xác minh này là chỗ tốn thời gian nhất trong ga.

Sân ga. Xuống sân ga thì tìm vị trí lên tàu theo số toa đánh dấu trên mặt đất. Tàu đỗ không lâu, hãy lên tàu rồi tìm chỗ ngồi, đừng đứng ở cửa sắp xếp hành lý.

Đặt vé, hộ chiếu và cổng soát vé

Vé gắn với hộ chiếu. Khi đặt vé, thông tin nhập vào là thông tin hộ chiếu, và tên phải nhập đúng như in trên vùng đọc bằng máy của hộ chiếu; chi tiết định dạng xem trong cẩm nang tàu cao tốc. Vé tương ứng với giấy tờ của bạn, nên giấy tờ đó chính là vé.

Không phải lấy vé giấy. Hiện không còn vé tàu giấy, bạn cầm hộ chiếu bản cứng qua cổng tự động hoặc làn có nhân viên để xác minh khi vào ga. Ảnh chụp màn hình, ảnh chụp, bản photo đều không được chấp nhận, bắt buộc phải là bản gốc.

Cổng tự động không đọc được là chuyện bình thường, không phải hỏng. Cổng tự động chủ yếu được thiết kế cho thẻ căn cước Trung Quốc, hộ chiếu nước ngoài thường phải đi làn có nhân viên, và hàng chờ ở đó cũng thường dài hơn, nên đoạn này phải dành thời gian riêng.

Nếu đã đổi hộ chiếu mới thì sao. Nếu sau khi đặt vé mà hộ chiếu được cấp mới và số giấy tờ thay đổi, thông tin trên vé sẽ không khớp với giấy tờ trong tay, cổng sẽ không cho qua, phải đến quầy có nhân viên xử lý trước. Nếu đổi giấy tờ giữa chuyến đi, nhất định phải đến ga sớm.

Người đi cùng mỗi người qua riêng. Mỗi vé ứng với giấy tờ của từng người; một người không thể qua cổng thay cho người khác.

Thời gian, hành lý, và khác biệt so với đi máy bay

Thời gian. Ở một ga đầu mối, hãy dành ra 45-60 phút: đó là thời gian từ lúc vào ga đến lúc ngồi xuống, không tính quãng đường từ chỗ ở đến ga. Vào ngày lễ, giờ cao điểm sáng và chiều, và cuối tuần, hàng chờ ở cả khâu kiểm tra an ninh và khâu soát vé đều dài ra rõ rệt; mang nhiều hành lý, đi cùng trẻ nhỏ, hoặc cần xử lý việc gì đó ở quầy thì đều phải cộng thêm.

Vì sao ở đây sợ muộn hơn ở sân bay. Sân bay cũng có giờ chốt, nhưng lỡ rồi thì thường vẫn còn các chuyến sau và cơ chế đổi vé; ga tàu thì không có thủ tục check-in, không có ký gửi hành lý, không có thứ tự lên tàu, nên cũng không có khoảng đệm: cổng soát vé đóng là tàu chạy đúng giờ, mà tấm vé của bạn gắn với đúng chuyến đó. Muộn ở sân bay là thủ tục chưa làm xong, muộn ở ga tàu là tàu đã chạy mất. Ngược lại, đến quá sớm cũng không có ý nghĩa: không có check-in để làm trước, không có hành lý để gửi trước, đến sớm chỉ là ngồi trong sảnh chờ.

Hành lý. Bạn tự mang suốt chặng, không có ký gửi. Ga có thang cuốn và thang máy, nhưng hành lang chuyển tiếp, cầu thang và những đoạn đi bộ dài sẽ thực sự làm bạn chậm lại, rõ nhất là với vali lớn. Định mức hành lý thì hãy xác nhận với 12306 hoặc đại lý đặt vé khi đặt vé; chúng tôi không đưa thêm con số nào ngoài cẩm nang tàu cao tốc.

Vài chuyện nhỏ khác với đi máy bay. Bạn có thể mang theo đồ ăn và đồ uống, ăn được cả trong ga và trên tàu; sân ga không phải khu nghỉ, soát vé xong đi xuống là để lên tàu, thời gian dừng rất ngắn; tàu khởi hành đúng giờ, không có chuyện chờ ai.

Những gì có thể trục trặc, và ai cần để ý nhất

Đi nhầm ga. Đây là chuyện phổ biến nhất. Ga Thượng Hải, ga Thượng Hải Nam và ga tàu Hồng Kiều có tên gần giống nhau, tên tiếng Anh cũng gần giống nhau, mà vé lại bán theo từng ga: bạn đến một ga khác thì tấm vé đó không dùng được ở đó. Băng qua thành phố một chuyến thường không kịp, nên cách phòng ngừa đáng tin chỉ có một: xem tên ga trên vé trước khi xuất phát.

Giấy tờ không khớp. Tên khi đặt vé không trùng với hộ chiếu, hộ chiếu được cấp mới làm số thay đổi, hoặc chỉ mang theo bản photo và ảnh chụp màn hình. Những vấn đề này thường chỉ xử lý được ở quầy có nhân viên, mà trong lúc quầy xử lý bạn thì tàu của bạn có thể đã bắt đầu soát vé.

Cổng không đọc được hộ chiếu. Khi chip bị mòn hoặc không đọc được, hãy đi thẳng sang làn có nhân viên, không cần thử đi thử lại cổng tự động.

Lỡ cổng soát vé. Sau khi việc soát vé dừng, cổng sẽ không cho qua nữa; lúc đó đừng tiếp tục chờ trước cổng mà đi thẳng đến quầy bán vé hoặc quầy dịch vụ để trình bày tình hình, hỏi xem có thể đổi sang chuyến sau trong cùng ngày hay không. Có đổi được hay không và đổi thế nào thì tùy vào chỗ trống và quy định của ga, hãy lấy câu trả lời ở quầy làm chuẩn.

Ai cần đọc kỹ phần này. Người lần đầu đến Thượng Hải và sẽ đi tàu sang thành phố khác; người hạ cánh ở sân bay Phố Đông và phải đổi sang tàu trong cùng ngày, vì Phố Đông đến Hồng Kiều là một chặng băng qua thành phố; người còn phải ra sân bay trong cùng ngày; và tất cả những ai mặc định rằng ga tàu cũng gần giống sân bay, bởi thủ tục ít hơn không có nghĩa là có thể đến muộn.

Nếu chưa chắc nên đặt chặng nào, hoặc vẫn đang cân nhắc giữa máy bay và tàu, hãy đọc cẩm nang tàu cao tốc trước; còn cách di chuyển trong nội thành sau khi ra khỏi ga thì xem đi lại trong nội thành Thượng Hải.